DWADZIEŚCIA LAT „KRESÓW”

Dwadzieścia lat „Kresów”. Myślenie niejubileuszowe”
– promocja 80 numeru kwartalnika „Kresy”


10 lutego 2010 - środa
godz. 19.00
Warsztaty Kultury
ul. Popiełuszki 5

wstęp wolny





Kwartalnik literacki „Kresy” został założony w 1989 roku w środowisku młodych podówczas pracowników polonistyki UMCS, z czasem dołączyli pracownicy i absolwenci polonistyki i historii sztuki KUL. Od początku w doborze autorów i tematów zaznaczyła się charakterystyczna dla „Kresów” wielopokoleniowość i swoista równowaga między uznanymi już zjawiskami literackimi a propozycjami nowymi. W ciągu 20 lat ukazało się 80 numerów pisma. Ostatni przynosi utwory autorów związanych z „Kresami” (Arkadiusz Bagłajewski, Andrzej Niewiadomski, Zbigniew Dmitroca, Grzegorz Filip, Magdalena Ujma, Magdalena Jankowska), a także próbę bilansu literatury i sztuki lat 1989-2009.

W programie m. in: rozmowa Agaty Koss z redaktorami pisma, film dokumentalny Tadeusza Żukowskiego „Nowe Kresy?”, prezentacja poezji i prozy autorów „Kresów”: „Pokoleniowe rozrachunki z dwudziestoleciem?”.





„KRESY”


Kwartalnik literacki „Kresy” został założony w 1989 roku w środowisku młodych podówczas pracowników polonistyki UMCS, z czasem dołączyli pracownicy i absolwenci polonistyki i historii sztuki KUL. Zespół redakcyjny ukształtował się w 1990 roku. Pierwszy numer był gotowy do druku jesienią 1989 roku, ale kłopoty z pozyskaniem funduszy sprawiły, że ukazał się drukiem na początku 1990 roku. W numerze 1 został zamieszczony editorial, w którym nakreślono projekt (a nie program) pisma, zarazem w tym samym numerze w doborze autorów i tematów zaznaczyła się charakterystyczna dla „Kresów” wielopokoleniowość i swoista równowaga między uznanymi już zjawiskami literackimi a propozycjami nowymi. W słowie wstępnym starano się zdefiniować kluczowe dla projektu pisma rozumienie „kresowości”. Na przełomie 1989 i 1990 roku najważniejsza wydawała się kresowość rozumiana jako przenikanie kultur, zainteresowanie kulturami ościennymi, „miejsce otwarcia” na wartości trwałe, oparte na poszanowaniu innych racji, dalej – jako istotny składnik kultury emigracyjnej, którą postanowiono w szeroki sposób wprowadzać w obręb współczesności, przywracając zjawiska nieznane i zapomniane. „Kresowość” była definiowana jako postawa diagnostyczna, wyrastająca z doświadczania końca pewnej epoki, kryzysu, wyeksploatowania wielu wzorców kulturowych i literackich będących zarazem – jak pisaliśmy – pomostem do innych czasów i do innych, być może nowych, wzorów. Ważne było, jak czytamy w zakończeniu odredakcyjnego wystąpienia, szukanie wartości i punktów stałych w dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości.
Tak szeroko, a przy tym dość wyraźnie zarysowany projekt „Kresów” spotkał się z szerokim odzewem środowiska literackiego oraz krytyków i historyków literatury i sztuki. Wśród autorów poezji i prozy znaleźć można najważniejsze nazwiska wielu pokoleń literackich: od najstarszego po debiutantów (którzy z czasem stają się autorami liczących się dokonań literackich). W piśmie drukowano utwory między innymi takich autorów starszego pokolenia jak: Wacław Iwaniuk, Gustaw Herling- Grudziński, Tadeusz Różewicz, Julia Hartwig, Artur Międzyrzecki, Zbigniew Herbert, Jerzy Ficowski, Wiktor Woroszylski, Andrzej Braun, Józef Hen, nieco od nich młodszych: Urszulę Kozioł, Włodzimierza Odojewskiego, Henryka Grynberga, Jarosława Marka Rymkiewicza, Janusza Krasińskiego, Bogdana Madeja, Zbigniewa Żakiewicza, Adama Czerniawskiego, Bogdana Czaykowskiego, Krystynę Miłobędzką, Kazimierza Orłosia, Krzysztofa Karaska, Joannę Pollakównę, Bogusławę Latawiec, Piotra Wojciechowskiego. Pojawili się na łamach „Kresów” wybitni przedstawiciele kolejnych roczników: Włodzimierz Paźniewski, Adriana Szymańska, Piotr Matywiecki, Bohdan Zadura, Piotr Sommer, Stefan Chwin, Julian Kornhauser, Leszek Szaruga, Jerzy Pilch, Krzysztof Lisowski, Maciej Cisło, Bronisław Maj, Grzegorz Musiał , Krzysztof Myszkowski, Kazimierz Brakoniecki, Agata Tuszyńska, Piotr Mitzner, Zbigniew Machej, Tadeusz Żukowski, Zbigniew Kruszyński, Marek Bieńczyk. Od początku istnienia pisma swoje miejsce znajdowali tu debiutanci bądź twórcy szukający swojego miejsca na scenie literackiej. „Kresy” były nie tylko pismem lansujących grono swoich autorów (także wydawano ich książki w ramach „Biblioteki ”Kresów”), takich jak Eugeniusz Tkaczyszyn- Dycki (wiersze oraz cyklicznie drukowane eseje w autorskim dziale „Poczta Kresowa”), Andrzej Niewiadomski, czy Andrzej Sosnowski, Tadeusz Pióro, Darek Foks, ale chętnie drukowano innych twórców pokolenia: Marcin Baran, Marcin Świetlicki, Andrzej Stasiuk, Jacek Podsiadło, Paweł Marcinkiewicz, Mirosław Dzień (także jako autor wielu esejów), Olga Tokarczuk, Izabela Filipiak, Waldemar Bawołek. Pojawiali się także m.in.: Krzysztof Koehler, Adam Wiedemann, M.L. Biedrzycki, Wojciech Bonowicz, Jarosław Klejnocki, Jacek Gutorow, Maciej Melecki, Mariusz Grzebalski, Ewa Sonnenberg, Krzysztof Śliwka oraz młodsi, m.in.: Krzysztof Siwczyk, Wojciech Kuczok, Michał Witkowski, Jolanta Stefko, Tadeusz Dąbrowski i wielu innych.
Redaktorem naczelnym do r. 1995 był Grzegorz Filip, od 1995 Arkadiusz Bagłajewski. W skład redakcji wchodzą Dariusz Jóźwik, Andrzej Niewiadomski, Piotr Kosiewski, Andrzej Woytowicz. Przez wiele lat pismo redagowały Agata Koss i Magdalena Ujma, a w latach 1997 do śmierci w 2007 Jakub Szczuka.
W ciągu 20 lat ukazało się 80 numerów pisma. Ostatni – właśnie 80 - przynosi utwory autorów związanych z „Kresami” (Arkadiusz Bagłajewski, Andrzej Niewiadomski, Zbigniew Dmitroca, Grzegorz Filip, Magdalena Ujma, Magdalena Jankowska) a także próbę bilansu literatury i sztuki lat 1989-2009.


Wpis wprowadzony przez:
Agata

[22]